Posts

Showing posts from April, 2025

జీవిత సత్యం

Image
ఒక ఊరిలో రామయ్య అనే రైతు ఉండేవాడు. అతనికి ఒక చిన్న పొలం ఉండేది. గతం‌లో ఒకసారి భారీ వర్షాలు రావడంతో అతని పంట పూర్తిగా నష్టపోయింది. ఆ సంఘటనను అతడు ఎప్పుడూ మర్చిపోలేకపోయేవాడు. ఎప్పుడు పొలంలో పనిచేస్తున్నా, ఆ నష్టం గురించే ఆలోచిస్తూ బాధపడుతూ ఉండేవాడు. భవిష్యత్తులో మళ్ళీ అలాంటి నష్టం వస్తుందేమోనని భయపడుతూ ఉండేవాడు. దీనివల్ల ప్రస్తుతం తనకున్న పంటపై కూడా సరిగ్గా దృష్టి పెట్టలేకపోయేవాడు. సరిగ్గా నీరు పెట్టేవాడు కాదు, కలుపు తీసేవాడు కాదు. ఎప్పుడూ గతం గురించిన చింతలోనో లేదా భవిష్యత్తు గురించిన భయంలోనో ఉండిపోయేవాడు. అదే ఊరిలో లక్ష్మి అనే ఒక వృద్ధురాలు ఉండేది. ఆమె ఎప్పుడూ సంతోషంగా, ఉత్సాహంగా ఉండేది. రామయ్య ఆమెను చూసి ఆశ్చర్యపోయేవాడు. ఒకరోజు రామయ్య లక్ష్మి దగ్గరికి వెళ్లి, "అవ్వా, నా గతం‌లో పంట నష్టపోయింది. భవిష్యత్తులో మళ్ళీ అలా జరుగుతుందేమో అని భయంగా ఉంది. దానివల్ల నేను ఇప్పుడు ఏ పని సరిగ్గా చేయలేకపోతున్నాను. మీరెలా ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉండగలుగుతున్నారు?" అని అడిగాడు. లక్ష్మి నవ్వింది. "నాయనా, గతం గడిచిపోయింది. దాని గురించి ఆలోచించి బాధపడటం వల్ల ప్రయోజనం లేదు. భవిష్యత్తు ఇం...

ధర్మం

Image
సత్యం : నిజం మాట్లాడటం కొన్నిసార్లు కష్టంగా అనిపించవచ్చు, ముఖ్యంగా అది మనకు ప్రతికూలంగా ఉన్నప్పుడు. కానీ దీర్ఘకాలంలో నిజాయితీ అనేది బలమైన పునాదిని వేస్తుంది. చిన్న విషయాల్లో అబద్ధం చెప్పడం అలవాటుగా మారితే, అది పెద్ద సమస్యలకు దారితీస్తుంది. మన మాటల్లో స్పష్టత మరియు నిబద్ధత ఉండాలి. ఇతరులతో వ్యవహరించేటప్పుడు మన ఉద్దేశాలు నిజాయితీగా ఉండాలి. అహింస : కేవలం కొట్టడం లేదా చంపడం మాత్రమే హింస కాదు. మన మాటలు, చేష్టలు మరియు ఆలోచనల ద్వారా కూడా మనం ఇతరులను బాధపెట్టవచ్చు. కాబట్టి, ప్రతి ఒక్కరి పట్ల గౌరవం మరియు సానుభూతి కలిగి ఉండటం ముఖ్యం. విమర్శించే ముందు ఒకసారి ఆలోచించడం, కఠినమైన మాటలు వాడకపోవడం కూడా అహింసలో భాగమే. పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం మరియు జంతువుల పట్ల దయ చూపడం కూడా అహింసే. అస్తేయం : ఇతరుల సొమ్మును ఆశించకపోవడం అనేది కేవలం దొంగతనం చేయకపోవడమే కాదు, ఇతరుల కష్టార్జితాన్ని మోసంతో పొందాలని చూడకపోవడం కూడా. వ్యాపారంలో నిజాయితీగా ఉండటం, ఉద్యోగంలో సమర్థతకు తగిన వేతనం తీసుకోవడం మరియు ఇతరుల మేధో సంపత్తిని గౌరవించడం కూడా అస్తేయంలో భాగమే. బ్రహ్మచర్యం : కోరికలను నియంత్రించడం అంటే జీవితాన్ని సన్య...

చిన్ననాటి స్నేహం

Image
చిన్ననాటి స్నేహితులు రాము, కృష్ణ, గోపి, లక్ష్మి నలుగురూ ఒకే వీధిలో పక్కపక్క ఇళ్లల్లో ఉండేవారు. వాళ్ల ఇళ్లు ఒకదానికొకటి ఆనుకుని ఉండటంతో, వాళ్ల మధ్య స్నేహం కూడా విడదీయరాని బంధంగా బలపడింది. సూర్యుడు పడమటి దిక్కున బంగారు కాంతులతో నిండినప్పుడు, ఆ నలుగురూ చేతులు పట్టుకుని ఊరి చివర ఉన్న ఖాళీ స్థలం వైపు నడుచుకుంటూ వెళ్లేవారు. ఆ రోజు కూడా సూర్యాస్తమయం ఎంతో అందంగా ఉంది. ఆకాశం నారింజ, గులాబీ రంగుల కలయికతో కనువిందు చేసింది. పక్షులు గుంపులు గుంపులుగా తమ గూళ్లకు తిరిగి వెళుతున్నాయి. రాము ఆకాశం వైపు చూస్తూ, "చూడండి, పక్షులు ఎంత స్వేచ్ఛగా ఎగురుతున్నాయో! వాటిలా మనం కూడా ఎగురుతూ ఎక్కడికైనా వెళ్లిపోతే ఎంత బాగుంటుందో కదా!" అన్నాడు. లక్ష్మి నవ్వుతూ, "అవును రాము, పక్షుల్లా ఎగరడం అంటే నాకు కూడా చాలా ఇష్టం. కానీ మనం ఎక్కడికి వెళ్దాం?" అని అడిగింది. కృష్ణ ఆలోచిస్తూ, "నాకు తెలిసిన ఒక అద్భుతమైన ప్రదేశం ఉంది. అక్కడ ఎత్తైన కొండలు, సెలయేళ్లు, పచ్చని చెట్లు ఉంటాయి. అక్కడికి వెళ్తే మనస్సు ఎంతో ప్రశాంతంగా ఉంటుంది" అన్నాడు. గోపి వెంటనే, "కానీ అక్కడికి ఎలా వెళ్లాలి? అది చాల...

కోరికలు ఎక్కువైతే కోల్పోయేది సంతోషం

Image
ఒక ఊరి చివర ఒక గుడిసెలో రామయ్య అనే పేద రైతు ఉండేవాడు. అతనికి కొద్దిపాటి పొలం, ఒక ఆవు ఉండేవి. వాటితో వచ్చే ఆదాయంతో అతను తన భార్య లక్ష్మితో సంతోషంగా జీవించేవాడు. ఒకరోజు రామయ్య పొలం దున్నుతుండగా అతనికి ఒక చిన్న బంగారు పెట్టె దొరికింది. ఆశ్చర్యంగా దాన్ని తెరిచి చూస్తే అందులో ఒక రాయి ఉంది. ఆ రాయిని తాకితే ఏదైనా కోరిక వెంటనే నెరవేరుతుందని అతనికి అర్థమైంది. మొదట రామయ్య సంతోషించాడు. తన పేదరికం తొలగిపోతుందని సంబరపడ్డాడు. వెంటనే ఆ రాయిని ముట్టుకుని ఒక పెద్ద ఇల్లు కావాలని కోరుకున్నాడు. అంతే! క్షణాల్లో అతని గుడిసె స్థానంలో ఒక పెద్ద భవంతి వెలిసింది. రామయ్య, లక్ష్మి ఆనందానికి అవధుల్లేవు. కొన్ని రోజుల తరువాత రామయ్య మనసులో దురాశ మొదలైంది. ఇంటితో పాటు పొలం కూడా పెద్దగా ఉంటే బాగుంటుందని అనుకున్నాడు. వెంటనే రాయిని ముట్టుకుని తన పొలం విస్తీర్ణం పెంచమని కోరాడు. అతని కోరిక నెరవేరింది. ఇలా ఒక్కొక్కటిగా రామయ్య కోరికలు కోరుతూనే ఉన్నాడు. డబ్బు, బంగారం, వాహనాలు ఇలా అన్నీ సమకూరాయి. ఐశ్వర్యంతో రామయ్య జీవితం పూర్తిగా మారిపోయింది. కానీ అతని మనశ్శాంతి మాత్రం దూరమైంది. మునుపు పొలం పనులు చేసుకుంటూ, భార్యతో ...

మట్టిలోని మాయాజాలం

Image
అనగనగా ఒక పచ్చని పల్లెటూరులో రాము అనే రైతు ఉండేవాడు. ఆ ఊరు చుట్టూ పచ్చని పొలాలు, సెలయేర్లు, కొండలు ఎంతో అందంగా ఉండేవి. రాము నిత్యం కష్టపడి పనిచేసేవాడు. అతనికి వ్యవసాయం తప్ప వేరే ఏమీ తెలియదు. తన తాత ముత్తాతల నుండి సంక్రమించిన కొద్దిపాటి భూమిని నమ్ముకుని జీవించేవాడు. కానీ ఎంత కష్టపడి పనిచేసినా అతని పొలంలో మాత్రం పంటలు సరిగ్గా పండకపోయేవి. దీనితో రాము మనస్సులో ఏదో తెలియని దిగులు ఎప్పుడూ ఉండేది. ఒకరోజు రాము తన పొలంలో ఎద్దులతో నాగలి దున్నుతుండగా, ఎండ వేడికి బాగా అలసిపోయాడు. ఒక చెట్టు నీడలో కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకుంటుండగా, అతనికి ఒక ముసలాయన కనిపించాడు. ఆ ముసలాయన తెల్లని గడ్డంతో, చేతిలో కర్రతో నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ రాము దగ్గరకు వచ్చాడు. రాము ఆ ముసలాయనను చూసి వినయంగా నమస్కారం చేశాడు. ముసలాయన రాముని చూసి, "ఎందుకు నాయనా అంత దిగులుగా ఉన్నావు? నీ ముఖంలో ఏదో బాధ కనిపిస్తోంది?" అని అడిగాడు. రాము తన బాధను ముసలాయనకు చెప్పుకున్నాడు. "నేను ప్రతిరోజు కష్టపడి పనిచేస్తున్నాను తాతయ్య. కానీ నా పొలంలో మాత్రం పంటలు సరిగ్గా పండటం లేదు. దీనితో నా కుటుంబం గడవడం చాలా కష్టంగా ఉంది" అని ...

ఆ చెట్టు నీడలో

Image
పచ్చని పొలాల నడుమ ఒక పల్లెటూరు. ఆ ఊరికి ఒక పెద్ద దిక్కుగా ఊరి మధ్యలో ఓ వటవృక్షం. దాని ఊడలు ఊరంతా పాకినట్టు, ఆకులు ఊరిని కప్పేసినట్టు ఉండేది. ఆ చెట్టు కింద ఊరి పిల్లలంతా ఆడుకునేవారు. వారి ఆటలకు, పాటలకు అదొక వేదిక. అందులో ఐదుగురు స్నేహితులు — రాజు, సుశీలా, హరిబాబు, లక్ష్మి, బాషా. రాజు పేద ప్రజల తరపున వాదించాలని కలలు కనేవాడు. "అందరికీ న్యాయం జరగాలంటే లాయర్ అవ్వాల్సిందే!" అని ఎప్పుడూ అనేవాడు. సుశీల తనలాంటి అమ్మాయిలు చదువులో వెనుకబడకూడదని ఒక టీచర్ అవ్వాలని అనుకునేది. "నేను టీచర్ అయితే, ఏ ఒక్క అమ్మాయి చదువుకు దూరం కాకూడదు," అనేది ఆమె నినాదం. హరిబాబు సైనికుడు కావాలనుకున్నాడు, కానీ అతని కుటుంబం ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉండటంతో, ఆ కల నెరవేరుతుందో లేదో అని భయపడ్డాడు. "దేశం కోసం ప్రాణాలైనా ఇస్తా," అని గట్టిగా చెప్పేవాడు. లక్ష్మి డాక్టర్ అయి ఊరి ప్రజలకి సేవ చేయాలనీ, బాషా రచయితగా సమాజానికి ఉపయోగపడే రచనలు చేయాలని అనుకున్నారు. కాలం గడిచింది. పదేళ్లు గడిచాయి. అందరూ ఊరి నుంచి బయటకి వెళ్లారు. చదువు, ఉద్యోగం, జీవితం. ఎవరి కలలు ఎంతవరకు నిజమయ్యాయో తెలీదు. కానీ వారి గుండె...

బాల్యం వెలిసిన జ్ఞాపకం

Image
రవి ఒక పెద్ద నగరంలో స్థిరపడ్డాడు. ఉరుకులు పరుగుల జీవితం, కాంక్రీట్ జంగిల్ మధ్య అతను తన మూలాలను దాదాపుగా మరిచిపోయాడు. ఒకరోజు అతనికి తన అమ్మమ్మ బాగా లేదని కబురు వచ్చింది. సంవత్సరాల తరబడి వెళ్లని తన స్వగ్రామానికి వెళ్లడానికి అతనికి మనసొప్పకపోయినా తప్పలేదు. ప్రయాణం మొదలైనప్పటి నుండి, పరిచితమైన దృశ్యాలు అతని మదిలో బాల్యపు జ్ఞాపకాలను ఒక్కొక్కటిగా తట్టిలేపాయి. దుమ్ము కొట్టుకునే ఆ ఊరి రోడ్లు, మామిడి తోపులో స్నేహితులతో ఆడుకున్న దాగుడుమూతలు, ఊరి బావి దగ్గర మహిళలు చెప్పుకునే కబుర్లు, అతను మొదటిసారి అక్షరాలు నేర్చుకున్న చిన్న బడి – ప్రతిదీ ఒక మధురమైన జ్ఞాపకాన్ని గుర్తు చేసింది. దొంగిలించిన మామిడి పండు, జరిగిన చిన్న గొడవ, అమ్మమ్మ చెప్పిన ఓదార్పు మాట అన్నీ అతని కళ్ళ ముందు కదలాడాయి. ఊరికి చేరుకున్నాక, అతనికి అంతా పరిచితంగానూ, కొత్తగానూ అనిపించింది. కొన్ని కొత్త ఇళ్ళు వెలిశాయి, కొన్ని పాతవి శిథిలమయ్యాయి. అతని చిన్ననాటి స్నేహితులు చాలామంది ఊరు విడిచి వెళ్ళిపోయారు. ముడతలు పడిన ముఖాలతో కొందరు పెద్దలు మాత్రం అతనికి గుర్తు పట్టారు. అమ్మమ్మను కలవడం ఒక భావోద్వేగభరితమైన అనుభవం. ఆమె శరీరం బలహీనంగా ...

న్యాయం ఎటువైపు?

Image
అనగనగా ఒక పల్లెటూరిలో రామయ్య అనే రైతు ఉండేవాడు. నిత్యం కష్టించి పనిచేసే రామయ్యకు మాటల్లో స్పష్టత, చేతల్లో నిజాయితీ కనిపిస్తాయి. ఆ ఊరిలో భూషణం అనే ఒక పెద్ద భూస్వామి ఉండేవాడు. అతనికి డబ్బు, పలుకుబడి ఉన్నాయి కానీ మనశ్శాంతి లేదు. రామయ్యలా సంతోషంగా ఉండలేకపోతున్నానని అతని మనసులో ఒక వెలితి. ఒకరోజు భూషణం రామయ్యను పిలిచి "రామయ్యా, నీ పొలం నాకు అమ్మేయ్. నీకు రెట్టింపు డబ్బులిస్తాను. హాయిగా బ్రతకచ్చు" అన్నాడు. రామయ్య వినయంగా నవ్వి "అయ్యా, ఈ భూమి నా తల్లి లాంటిది. దీనిని అమ్మితే నేను అనాథనవుతాను. డబ్బు శాశ్వతం కాదు, కానీ ఈ భూమి తరతరాలుగా మాకు అండగా ఉంది" అన్నాడు. భూషణానికి కోపం నషాళానికి ఎక్కింది. 'డబ్బు ముందు ఎవరు మాత్రం నిలబడగలరు?' అనుకున్నాడు. రామయ్యకు కష్టం వచ్చేలా చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. ఊరి పెద్దగా తనకున్న పలుకుబడితో రామయ్య పొలానికి వెళ్ళే నీటి కాలువను మూయించాడు. రామయ్య పంట ఎండిపోసాగింది. ఊరంతా భూషణం దుర్మార్గాన్ని చూసి గుసగుసలాడుకున్నారు, కానీ ఎవరూ ఎదురు చెప్పలేకపోయారు. అప్పుడు రామయ్య ఒక నిర్ణయం తీసుకున్నాడు. ఊరి ప్రజలందరినీ పంచాయతీ దగ్గర సమావేశపర...

మనశ్శాంతి రహస్యం

Image
ఒకానొక చిన్న పల్లెటూరులో, రామయ్య అనే రైతు ఉండేవాడు. రామయ్య చాలా కష్టజీవి. పొద్దున్నే లేచి పొలం పనుల్లో మునిగిపోయేవాడు. ఎండనకా, వాననకా కష్టపడి పనిచేసినా, ఆయన జీవితంలో ఏదో వెలితిగా ఉండేది. మనసులో ఏదో తెలియని అసంతృప్తి, నిత్యం ఆందోళన.  ఒకరోజు రామయ్య పొలం గట్టున కూర్చుని ఆలోచిస్తుండగా, ఒక సాధువు అక్కడికి వచ్చాడు. సాధువును చూసి రామయ్య నమస్కరించాడు. సాధువు రామయ్య ముఖంలో ఏదో బాధను గమనించి, "ఏమి నాయనా, అంత దిగులుగా ఉన్నావు?" అని అడిగాడు. రామయ్య తన బాధను సాధువుతో చెప్పుకున్నాడు. "స్వామీజీ, నేను కష్టపడి పనిచేస్తున్నా, నా మనస్సు మాత్రం శాంతిగా లేదు. ఎప్పుడూ ఏదో ఒక దిగులు నన్ను వెంటాడుతూనే ఉంది," అన్నాడు. సాధువు నవ్వి, "నాయనా, నీవు శారీరకంగా కష్టపడుతున్నావు కానీ, నీ మనస్సును మాత్రం పట్టించుకోవడం లేదు. మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడానికి ధ్యానం ఒక్కటే మార్గం," అని చెప్పాడు. రామయ్యకు ధ్యానం గురించి అంతగా తెలియదు. "స్వామీజీ, ధ్యానం అంటే ఏమిటి? అది ఎలా చేయాలి?" అని అడిగాడు. సాధువు ఓపికగా రామయ్యకు ధ్యానం గురించి వివరించాడు. "ధ్యానం అంటే...

ప్రయాణాన్ని ఆస్వాదించు

Image
అనగనగా ఒక ఊరిలో రామయ్య అనే ఒక రైతు ఉండేవాడు. అతను చాలా కష్టపడి పనిచేసేవాడు, కానీ ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉండేవాడు కాదు. ఎందుకంటే అతను ఎప్పుడూ తన భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచిస్తూ వర్తమానంలో ఆనందాన్ని కోల్పోయేవాడు. ఒకరోజు, రామయ్య తన పొలం పనులు చూసుకుంటుండగా ఒక సాధువు అతని దగ్గరకు వచ్చాడు. రామయ్య సాధువుకు నమస్కారం చేసి, ఆయనకు మంచినీళ్లు ఇచ్చాడు. సాధువు రామయ్యతో, "నీవు చాలా కష్టపడుతున్నావు కానీ సంతోషంగా లేవు, ఎందుకు?" అని అడిగాడు. రామయ్య తన బాధను సాధువుతో చెప్పుకున్నాడు. "స్వామీ, నేను ఎప్పుడూ నా భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచిస్తూ ఉంటాను. నా పిల్లల భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుందో, నా పంటలు బాగా పండుతాయో లేదో అని ఎప్పుడూ దిగులు పడుతూ ఉంటాను," అన్నాడు. సాధువు చిరునవ్వుతో, "రామయ్యా, జీవితం ఒక ప్రయాణం. గమ్యం గురించి మాత్రమే ఆలోచిస్తే, ప్రయాణంలో ఉండే ఆనందాన్ని ఎలా పొందుతావు? ప్రతి క్షణాన్ని ఆస్వాదించు. నీ పనిని ప్రేమిస్తూ చెయ్యి. ఫలితం గురించి ఆలోచించకు. అదే నిన్ను సంతోషంగా ఉంచుతుంది," అని చెప్పాడు. రామయ్యకు సాధువు మాటలు బాగా నచ్చాయి. ఆ రోజు నుండి రామయ్య తన పనిని మరింత శ్రద్ధగా చ...